Schop onder mijn kont

Ook al vind ik iets nog zo leuk, soms moet ik mezelf een schop onder mijn kont geven om ermee te beginnen. Neem schrijven. Dat is mijn grootste hobby, al sinds ik als vijfjarige de muren van mijn ouders’ huis versierde met de vier letters die ik net had geleerd: n i e k

Dertig jaar later schrijf ik stripscenario’s, gedichten en blogs. En dat doe ik graag.

Waarom heb ik dan regelmatig moeite om te beginnen met schrijven? Waarom heb ik deadlines nodig om aan de slag te gaan, en tekenaars die op mijn scenario wachten?

Meer inspanning dan ontspanning
Misschien omdat schrijven meer inspanning is dan ontspanning. Na een dag van vroeg opstaan, werken, huishouden en spelen met een dreumes van dertien maanden, is mijn energie wel op. De enige activiteit waar ik me dan nog toe kan zetten is rondhangen op internet en tv-kijken. Maar om dat nou actief te noemen …

Ongeduldig en veeleisend
Misschien omdat ik enigszins ongeduldig ben en veeleisend. Het moet het liefst snel en in ieder geval goed. Terwijl schrijven een kwestie is van dubben, schrappen en herschrijven. Het kost tijd en dan is het nog maar afwachten of het enige kwaliteit heeft.

Soms krijg ik kritische opmerkingen, soms zie ik mijn schrijfsels maanden later terug en krab me achter de oren. Maar meestal weet ik niet goed wat ik van mijn eigen werk moet vinden.

Faalangst
Misschien heb ik last van faalangst. Schrijven is mijn grootste hobby, en mijn oudste. Het is ook wat ik het beste kan. Maar hoe goed is dat eigenlijk? Ik heb er niets aan om mezelf met anderen te vergelijken. Toch kan ik het niet laten. Meestal kom ik tot de conclusie dat ik nog heel veel te leren heb. En dat is dan een voorzichtig oordeel.

Of misschien vind ik schrijven ‘best wel leuk’ maar niet echt echt leuk. Maar als dat zo is, waarom schrijf ik dit dan?

Iedere donderdag blog ik op StripSter.

Anatomie van een mislukte grap

Voor Koninginnedag maakten Santiago Martín en ik een cartoon die een plaats kreeg in de special op StripSter. Het stripje lokte uiteenlopende reacties uit. Sommige mensen reageerden positief, anderen begrepen de grap niet.

Dat laatste is vervelend. Ik heb liever dat ze mijn strips slecht vinden, of flauw. Dan hebben ze er in ieder geval een mening over. Nu hebben ze die zich niet eens kunnen vormen.

Waar ging het mis met deze cartoon?

1)      Specifieke kennis - Je moet maar net weten dat koningin Beatrix een schip heeft dat De Groene Draeck heet.

2)      Gammele dialoog - De dialoog leidt de grap niet duidelijk genoeg in. De lezer moet kunnen oppikken dat de piraten op zoek zijn naar het jacht van de koningin, en dat het schip in de buurt is.

3)      Een draak?! Uit het water steekt de groene staart van een draak. Niet iedereen had dit herkend. Zo wist vriend B. niet dat draken ook in zee kunnen leven. En S. meende dat het een zeemeermin was, omdat Santiago bekend staat om zijn tekeningen met rondborstige vrouwen.

4)      Verkeerde leesrichting – De clou van de cartoon (de drakenstaart) staat helemaal links in beeld. De lezer ziet dit als dus eerste terwijl dat juist als laatste had moeten zijn.

Wat er al niet fout kan gaan in één plaatje.

Iedere donderdag blog ik op StripSter over strips.

Born to be wild

Met een aantal collega-ambtenaren doe ik mee aan een spinningmarathon voor het goede doel. Vier uur lang fietsen op muziek terwijl een instructeur ons opzweept. De sfeer is jolig. We roepen en grappen. Luidkeels zingen we bekende liedjes mee. Favoriet is Born to be wild. Voorwaar, een gepaste reactie op alle vooroordelen over ambtenaren.

Inspiratie vind ik bij… Bernd Pfarr

Een man met een groene muts over zijn ogen en een houweel in zijn hand probeert een steile berg te beklimmen. Op zijn rug torst hij een figuur die zich angstig aan hem vastklampt. Onder deze afbeelding lezen we de volgende tekst: ‘De aanwezigheid van z’n beschermengel maakte de zaken er voor bergbeklimmer Paul Muizelaar niet eenvoudiger op.’

Dit is een typisch voorbeeld van de humor van de Duitse tekenaar en schilder Bernd Pfarr. Hij neemt een bekend thema en varieert daarop: in plaats van spiritueel is de engel fysiek aanwezig.

In een volgende cartoon combineert Pfarr twee andere thema’s: beren doen alles voor honing, en je moet nooit ruzie zoeken met iemand die een grote broer heeft.

Bruin de Beer zwoer dat hij, als hij hier ooit nog levend uit zou komen, zich nooit meer zou vergrijpen aan een pot honing met een grote broer.

Pfarr heeft een eigenzinnige kijk op de wereld die hij weet te vertalen naar schitterende, absurde schilderijen. Waar absurdisme vaak leidt tot vervreemding, kan ik me bij Pfarr doorgaans goed identificeren met zijn karakters. Ze komen tot leven, hoe bizar hun neuroses ook zijn.

Dat komt omdat het uitgangspunt vaak herkenbaar is, zoals de angst om dik te worden. In een van de platen rent een man op een taart af terwijl hij een grote hamer in de lucht zwaait. ‘De met overgewicht kampende heer Van den Berg werd zo woedend toen hij in de tabellen moest lezen hoe eindeloos veel calorieën zijn zojuist aangeschafte slagroomtaart bevatte, dat hij besloot de klerelijer mores te leren.’

Of dat je in een gezelschap bent en erachter komt dat je een opvallende vlek in je kleren hebt.

Linda was een expert in waaiertaal, waarmee men subtiel en zonder opdringerig te zijn bepaalde signalen kan afgeven. De wijze waarop ze bijvoorbeeld de wijsvinger strekte en daarbij de volledig geopende waaier voor de rechterkant van haar kin hield, beduidde dat haar overbuurman op zijn overhemd een flinke hoeveelheid tomatensoep had gemorst.

Pfarr gebruikt breedvoerige taal met levensechte details – zoals namen – om de schijn van realisme te wekken. Zo vergroot hij het contrast met de dwaze situatie waarin zijn personages zich bevinden.

Zijn platen, geschilderd met acrylverf, zijn bedrieglijk alledaags. Ook wanneer ze dat niet zijn, volgt de werkelijk bevreemdende wending pas in de tekst.

De Minotaurus was zeer in zijn nopjes met de wollen draad die hij vond in zijn labyrint. Dat zou een prachtig onderlijfje voor mammie kunnen worden.

Ik ben een groot bewonderaar van het werk van de jong overleden cartoonist. En bewondering doet navolgen. Ik heb daarom een tijd geleden een cartoon bedacht volgens zijn stramien: een alledaags beeld met een ontwrichtende tekst.

Ik zoek nu een tekenaar of schilder die mijn idee wil verbeelden om zo samen Bernd Pfarr te eren.

Het beeld
We zien een tafel in een woonkamer met daarop een bloeiende azalea. Een meisje kijkt blij naar de plant.

Het onderschrift
Opa wilde liever dood dan als een plant verder leven. Maar toen kleindochter Janneke de bloeiende azalea zag, kreeg hij toch een mooi plaatsje in de vensterbank.

Wie wil?

Iedere donderdag blog ik op StripSter over strips.

Koninginnedag op de Groene Draeck

Deze cartoon verscheen eerder op StripSter. De tekening is van Santiago Martín, het idee van mij. Je vindt op StripSter ook andere verhalen van Santiago en mij.

Handige tante, jongen met vooroordelen

De strip Anya’s Ghost van Vera Brosgol prikkelt mijn vooroordelen als de omhelzing van een ongeschoren vriend: het voelt onaangenaam en schudt je wakker.

De hoofdpersoon van het verhaal is Anya Borzakovskaya. Deze Amerikaanse scholiere schaamt zich voor haar Russische achtergrond. Ze stelt ze zich voor als Anya Brown en doet haar best om vooral niet Fobby over te komen: fresh off the boat als een net-gearriveerde immigrant.

Op een middag valt ze in een put. Daar raakt ze bevriend met de geest van een meisje dat daar 90 jaar geleden stierf. Dit spookmeisje is dolblij om na al die jaren weer een vriendinnetje te hebben. En ze gaat ver om die vriendschap te behouden. Heel ver.
Roddelen
Tot op dat moment is een klasgenootje van Anya haar best friend forever. De twee trekken veel samen op en doen wat pubers schijnen te doen: ze roken, spijbelen en roddelen.

Pas halverwege het boek ontdek ik mijn fout. Ik kom ik erachter dat die kameraad van Anya geen jongen is – zoals ik dacht – maar een meisje. Het is gek dat ik dat niet doorhad. Want ze heet Siobhan en ik weet best dat dat een meisjesnaam is.

Spijbelen voor gym
Even verder zegt Anya tegen haar: ‘You’re just jealous that boys never talk to your boobs.’ Dat had me toch aan het denken moeten zetten. Wellicht heb ik er overheen gelezen. Ook de aanwijzing dat Siobhan spijbelt voor de meisjesgymles deed bij mij geen belletje rinkelen.

Hoe komt het dat ik ondanks deze aanwijzingen haar toch als jongen zag?

Misschien omdat Siobhan niet voldoet aan het ouderwetse schoonheidsideaal: ze is dun en mist vrouwelijke rondingen. Ze heeft geen rok aan – zoals de andere meisjes op school – maar een broek, overhemd en stropdas. Ze draagt het haar bovendien niet lang, maar tot net over de oren, zoals jongens het ook wel hebben.

Hey, baby
Ze gedraagt zich bovendien niet volgens de vrouwelijke stereotypen. Bij hun eerste ontmoeting in het boek, voelt Anya een arm om haar schouders en krijgt ze ‘Hey, baby’ in het oor gefluisterd. De quasi-verleidelijke toon waarop Siobhan dat zegt, associeerde ik mogelijk meer met een macho dan met een meisje.

Ook is Siobhan extravert en gevat, wat voorheen werd gezien als typisch mannelijke eigenschappen. Bij een val tijdens gym, belandt Anya op haar knieën met haar kont in de lucht. De hele klas lacht. Later voegt een vilein meisje haar toe: ‘I heard about your nice moves in gym today!’ Daarop antwoordt Siobhan direct: ‘I heard about your nice moves in the boys’ bathroom today!’

Ze is niet alleen ad rem, maar ze komt ook nog eens voor haar vriendin op. Wat een held! Of heldin! Of toch held?

Seksisme
Ik heb me mooi beet laten nemen door die handige tante (of is dat ook seksisme?) en vooral door mijn eigen vooroordelen. Kennelijk ben ik toch niet zo ruimdenkend als ik dacht.

Maar genoeg over mij. Het belangrijkste: lees allemaal dit mooie verhaal van Vera Brosgol. Hier vind je een preview.

Je kunt iedere donderdag op StripSter een nieuw blog van mijn hand lezen over strips.

Rutte erop, lakei ernaast